Sosyal Medya Etkileyicileri (Influencer) Tarafından Yapılan Reklamlar

Günümüzde sosyal medya etkileyicilerinin, sıkça duyduğumuz haliyle influencerların, kendisini takip edenler üzerindeki etkisi oldukça fazladır. Gerek kişisel hayatlarına ilişkin olarak yapmış oldukları paylaşımlar, gerek stil, gerekse bilgi paylaşımları gibi konularda takipçilerinin beğenilerini ve onaylarını kazanmakta ve akabinde bu kişilerin önerdikleri ürün ya da hizmetlerin büyük bir kitleye ulaşarak onları etkilemesi kaçınılmaz olmaktadır.

Sosyal medyanın ve sosyal medya etkileyicilerinin kullanıcılar üzerindeki etkisi bu denli fazla olunca, tüketicinin korunması ve sosyal medya etkileyicilerinin tanıtımını yaptıkları ürünler hakkında daha şeffaf olarak tüketicilerin aldatılmasının önlenmesi için “Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklamlar ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz” Reklam Kurulu’nun 04.05.2021 tarihli ve 309 sayılı toplantısında 2021/2 numaralı ilke kararı ile kabul edilerek yürürlüğe girdi.

Yürürlüğe giren bu Kılavuza göre,

– Sosyal medya etkileyicisi aracılığıyla yapılan reklamların, açık ve anlaşılır şekilde ifade edilmesi ve ayırt edilebilir olması zorunludur. Her türlü iletişim aracında olduğu gibi sosyal medyada da sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması yasaktır.

Sosyal Medya Etkileyicisinin Yükümlülükleri Nelerdir?

• Henüz deneyiminin bulunmadığı bir mal veya hizmete ilişkin, tüketiciler nezdinde o mal veya hizmeti onaylayacak ya da deneyimlediği algısı yaratacak şekilde ticari reklam amacıyla paylaşımda bulunamaz.
• İlgili mevzuatına aykırı olacak şekilde bir mal veya hizmete ilişkin sağlık beyanında bulunamaz.
• Bir mal veya hizmete ilişkin nesnel, ölçülebilir, sayısal verilere dayanmayan ve ispatı mümkün olmayan bilimsel araştırma ve test sonuçları hakkında iddialarda bulunamaz.
• Doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılar ile sağlık kuruluşları tarafından sunulan mal veya hizmetlere yönlendirmede bulunamaz, bu mal veya hizmetlerin tanıtımını yapamaz.
• Kendisine reklam veren tarafından hediye edilmiş bir mal veya hizmeti kendisinin satın aldığı izlenimi oluşturamaz.
• Bir mal veya hizmetin ticari reklamına ilişkin herhangi bir reklam verenden maddi kazanç ve/veya ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet gibi faydalar sağladığı süre boyunca kendisinin sadece bir tüketici olduğu izlenimi oluşturamaz.
• Herhangi bir malın ticari reklamında, efekt veya filtreleme uygulamalarını kullanması durumunda görüntünün filtrelendiğini açıkça belirtir.
• Sosyal medya aracılığıyla bir mal ve/veya hizmet hakkında iletişim kurmak için sistematik olarak sahte veya var olmayan kimlikleri toplu olarak oluşturamaz ve/veya kullanamaz.

Sosyal Medya Etkileyicisi (Influencer) Tanıtım Yaptığını Hangi Şekilde Belirtmelidir?

Reklam verenden maddi kazanç ve/veya ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet gibi faydaların sağlandığı paylaşımlarda, sosyal medya etkileyicisi tarafından bu durumun, ticari reklam ilişkisinin gerçekleştiği platforma bağlı olarak aşağıdaki ifadelerden en az birisi ile açıkça belirtilmesi zorunludur.

  1. Video Paylaşım Mecrasında Tanıtım Yapılıyorsa

İzleyiciler “Daha Fazla Oku” seçeneğine tıklamak zorunda bırakılmadan,

Video açıklamasında, başlığında ya da video içinde sürekli olarak veya reklamın geçeceği bölümün başında aşağıdaki ifadelerden en az birine sözlü ya da yazılı olarak yer verilmelidir.

• “Bu video [reklam veren] reklamlarını içermektedir.”
• “Bu video, [reklam veren] ile ücretli işbirliğini içermektedir.”
• “[Reklam veren]’in destekleri ile.”
• “Bu ürünleri [reklam verenden] hediye olarak aldım.”
• “Ürünleri bana gönderdiği için [reklam verene] teşekkürler.”

   2. Fotoğraf ve Mesaj Paylaşım Mecrasında Tanıtım Yapılıyorsa

Paylaşılan fotoğrafın ve/veya mesajın içinde ya da açıklamalarında reklam verene ilişkin ad, marka, ticaret unvanı gibi tanıtıcı bilgilerden herhangi biriyle birlikte aşağıda belirtilen etiketlerden ya da açıklamalardan en az birine yer verilmelidir.

• #Reklam
• #Reklam/Tanıtım
• #Sponsor
• #İşbirliği
• #Ortaklık
• “@[Reklam veren] ile işbirliği”
• “@[Reklam veren] tarafından sağlandı.”
• “@[Reklam veren] tarafından hediye olarak alındı.”

   3. Podcast Mecrasında Tanıtım Yapılıyorsa

Podcast yayının başında, ortasında ve sonunda, yazılı ve sözlü olarak aşağıda belirtilen açıklamalardan en az birine yer verilmelidir.

• “Bu podcast, [reklam veren] hakkında reklam içerir.”
• “Bu podcast, [reklam veren] ile ücretli bir işbirliğinden oluşmaktadır.”
• “[Reklam veren]’in destekleri ile.”
• “Ürünleri (podcastimde bahsettiğim) [reklam verenden] hediye olarak aldım.”

   4. İçeriğin Yalnızca Kısa Bir Süre İçin Görülebildiği Mecralarda Tanıtım Yapılıyorsa

Snapchat ve Instagram hikâyeleri gibi içeriğin yalnızca kısa süreliğine görülebildiği reklamlarda, paylaşım süresince reklam verene ilişkin ad, marka, ticaret unvanı gibi tanıtıcı bilgilerden herhangi biri ile birlikte aşağıda belirtilen etiketlerden ya da açıklamalardan en az birine yer verilmelidir.

• #Reklam
• #Reklam/Tanıtım
• #Sponsor
• #İşbirliği
• #Ortaklık
• “@[Reklam veren] ile işbirliği”
• “@[Reklam veren] tarafından sağlandı.”
• “@[Reklam veren] tarafından hediye olarak alındı.”

Yukarıda belirtilen ve sosyal medya etkileyicileri tarafından kullanılan etiket ve açıklamalar,

• Paylaşım içinde kullanılan renklerden ve arka fondan ayırt edilebilir nitelikte ve kolaylıkla okunabilir büyüklükte olmalıdır.
• Tüketicilerin paylaşımla ilk karşılaştıkları anda başka bir şey yapmalarına gerek kalmadan paylaşımın ticari reklam olduğu anlaşılacak biçimde ve konumda belirtilmelidir.
• Paylaşımda başka etiket veya açıklamalara yer verilmesi durumunda, bu etiket veya açıklamalar arasında görünebilir şekilde belirtilmelidir.
• Paylaşımın yer aldığı mecranın ara yüz ve teknik özellikleri de dikkate alınarak tüketiciler tarafından ilk bakışta fark edilebilecek biçimde sunulmalıdır.

Bu Kılavuz İle Reklam Verenlere Yüklenen Sorumluluklar Nelerdir?

a) Sosyal medya etkileyicilerini bu Kılavuz hükümleri hakkında bilgilendirmek,

b)Sosyal medya etkileyicilerinin, 6502 sayılı Kanun, Yönetmelik ve bu Kılavuz dâhil olmak üzere ilgili kanun ve yönetmeliklere uymasını istemek,

c)Reklam veren tarafından sosyal medya etkileyicilerinin üçüncü şahısları kullanmasına izin verildiği durumlarda, sosyal medya etkileyicilerinin üçüncü şahısların da (b) bendinde belirtilen yükümlülüklere uyması gerektiğine dikkat çekmek,

ç) Sosyal medya etkileyicilerinin yükümlülüklerini yerine getirmesi için çaba göstermek ve ihlallere karşı önlem almak,

ile sorumludur.

Reklam veren, sosyal medya etkileyicilerinin kendi sorumluluğu olduğu gerekçesine dayanarak, yukarıda belirtilen yükümlülüklerden kaçınamaz.

Kılavuz hükümlerinde aykırılık halinde reklamların durdurulması veya idari para cezası yaptırımları uygulanır.

 

Av. Emire Demirhan